پژوهش حاضر مطالعه ای میدانی از نوع توصیفی-تحلیلی است که ضمن توصیف و تحلیل داده ها به بررسی تأثیر آوایی و واجی زبان فارسی و بررسی تأثیر عوامل اجتماعی سن و منطقه جغرافیایی بر مازندرانی پرداخته است. در پژوهش حاضر، از ابزار پرسش نامه، مصاحبه و ضبط صدا استفاده شده است. نمونۀ آماری از گروه های سنی مختلف از بین دختران و پسران 14-18 سال (جوانان)، زنان و مردان بین 30-40 سال (میان سالان) و بالای50 سال (بزرگ سالان) هستند که از مناطق شهری و روستایی ساری به روش تصادفی انتخاب شده اند. نتایج نشان داده است که زبان مازندرانی، با دخالت فرایندهایی چون قیاس و تعمیم افراطی در نسل­های مختلف روستایی و فارسی در شرف تغییر و فارسی­شدگی است. تحقیق حاضر افق تحلیلی جدیدی را دربارۀ تحول و تغییرات زبانی بازمی­نماید و جامعه شناسان زبان و برنامه ریزان زبان می توانند از آن استفاده کنند.

پژوهش حاضر به بررسی معنایی فعل­های وجهی گیلکی گونۀ سیاهکلی اختصاص دارد. روش این پژوهش توصیفی-تحلیلی است. تحلیل معنایی این پژوهش در چارچوب پالمر (1997) و بررسی نگاشت معنایی آن براساس چارچوب ناوز (2008) است. در این پژوهش، شش فعل وجهی گیلکی بررسی شده­اند. براساس این پژوهش، به­لحاظ معنایی فعل وجهی va «باید» دارای خوانش هر سه وجهیت معرفتی، تکلیفی و پویاست و vast «بایست» و vasti «بایستی» و صورت حال فعلtonəstan «توانستن» برای بیان وجهیت تکلیفی و پویا به­کار می­روند. فعل وجهی šay «می­توان، می­شود» برای بیان وجهیت معرفتی و پویا و šast «می­شد» و صورت گذشتۀtonəstan «توانستن» و هر دو صورت حال و گذشتۀ xastən «خواستن» و rəse: n «رسیدن» برای بیان وجهیت پویا کاربرد دارند. فعل وجهی bo: n «می­شود» برای بیان وجهیت معرفتی و تکلیفی و bəbu «شد» برای بیان وجهیت تکلیفی به­کار می­روند. va «باید» و صورت­های گذشتۀ آن بیانگر درجۀ ضرورت­اند و دیگر فعل­های وجهی بر درجۀ امکان دلالت دارند. برای تکمیل مبحث معنایی، نگاشت معنایی فعل­های وجهی بر روی فضای مفهومی وجهیت نشان داده شده­است. بر این اساس مشخص شد فعل وجهی va «باید» بر روی محور عمودی فضای مفهومی نشان­دهندۀ وجه ضرورت و بر روی محور افقی این فضا دارای تنوع معناست. همچنین مشخص شد دیگر فعل­های وجهی گیلکی بر روی محور عمودی امکان قرار داشته و نشان­دهندۀ چندمعنایی یا تفاوت معنایی هستند.

کتاب ها رسانه ای برای پیگیری دانش و نشر حقیقت اند و جایگاه اندیشگانیِ والایی در علوم انسانی و طبیعی و سایر رشته ها دارند. هر ساله کتاب های زیادی در ایران و سراسر جهان منتشر می شوند. در حالی که دستیابی به همة این کتاب ها و مطالعة آنها عملاً برای هیچ کس میسر نیست، یک گونۀ علمی به نام «مرور و نقد کتاب» نه تنها اطلاعات مناسبی از دنیای کتاب های علمی و غیرعلمی فراهم می آورد بلکه موتور اصلی تغییر در تاریخ اندیشۀ بشری خوانده شده است. در مقالة حاضر، با روش مرور روایی، به روش شناسی نگارش مقاله های علمیِ «مرور و نقد کتاب» پرداخته شده است. در این زمینه سابقه، فایده، انواع، روش ها، میزان مطالعه، دستورالعمل های پیشنهادی و گام های نگارش مقاله های «مرور و نقد کتاب» بررسی و معرفی شدند. این مقاله ضمن ترسیم تصویر نسبتاً کاملی از چند و چون نگارش گونۀ علمیِ «مرور و نقد کتاب»، توجه به این دست مقاله ها را در توسعة دانش بشری لازم می شمارد.

این پژوهش حاصل یادداشت­های نگارنده حین مطالعۀ متون منظوم فارسی و بررسی ابیاتی چند در نسخه ­های مختلف است. نگارنده هنگام مطالعه به ابیاتی برخورد که برخی واژگان آن ها را با تکیه بر فرهنگ­ها، می­ توان به گونه­ای دیگر خواند و معنای دیگری از آن ها دریافت کرد؛ چرا که خوانش برخی از واژگان با تکیه بر فرهنگ­ها، معنای جدیدی از واژه ارائه می­ دهد به گونه­ای که بافت متن با خوانش جدید، معنایی متفاوت و صحیح ارائه می­دهد. در این پژوهش چند واژه از متون کهن بر اساس فرهنگ­های لغت به گونه ای که امروزه در آن فرهنگ ها استعمال می­شود، خوانده شد و نتایجی ثمربخش داشت. نتایج پژوهش نشان می­دهد که دیگرگونه­خوانی واژگان کهن در متون منظوم فارسی بر اساس خوانش جدید و ضبط دیگرگونۀ واژه در فرهنگ­ها، معنای جدید و صحیح از واژه ارائه می­کند.

پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی کمّی-رایانشی و با بهره گیری از روش های نوین گویش سنجی به تحلیل انبوهۀ زبان گونۀ براهویی رایج در شهرستان رودبارجنوب واقع در استان کرمان می پردازد. در این راستا به مدد امکانات بسته نرم افزاری گویش سنجی و نقشه نگاری، پراکنش جغرافیایی متغیرهای زبان شناختی موجود در این گونۀ زبانی را ارائه می دهد. جهت جمع آوری داده ها از پرسش نامه ای حاوی 208 واژه و 10 جمله پایه بر اساس پرسشنامه های «طرح ملی اطلس زبانی ایران» و «فهرست واژگان پایه موریس سوادش» بهره گرفته شده است. نتایج حاصل از تحلیل و پردازش داده ها نشان داد این زبان گونه دارای وجوه اشتراک و افتراقی با گویش رودباری رایج در منطقه رودبارجنوب است. وجه اشتراک این زبان گونه با گویش رودباری کاربرد همخوان های لبی /gʷ/ و /χʷ/، واج چند زنشی /r/ و واکه های مرکب /Iə/ و /ʊə/، سخت کامی شدگی و سایشی شدگی است و وجه افتراق آن با گویش رودباری مواردی همچون کاربرد واژگان خاص براهویی، وندهای مصدرساز /-eng/، جمع ساز æk/ و /k/، نمود استمراری æ/-/، نهی /pæ/ و /fæ/، نفی /pæ/، /piə/، /p/، /fæ/، /f/، /to/، /t/ و درنهایت کاربرد خاص زمان، وجه و نمود است.

با توسعه دیدگاه های رده شناختی زبان، چارچوب بهینگی به عنوان فرانظریه ای بر دیگر نظریه ها مطرح شد. بر این اساس پژوهش حاضر در قالب حاکمیت و مرجع گزینی در چارچوب نظری بهینگی برای بررسی آرایش واژگانی جملات خبری گویش آتنی (از گویش های مازندرانی) به انجام رسیده است. هدف از این پژوهش شناخت و تحلیل گویش آتنی به عنوان یکی از گویش های ایرانی در معرض خطر است که با به کارگیری فرانظریه بهینگی در تعیین محدودیت های حاکم بر آرایش جملات خبری گویش و رتبه بندی آنان به انجام رسیده و با استفاده از تابلوها و نمودارها در چارچوب بهینگی ارائه شده است. در تحلیل بهینگی گویش، محدودیت های مورد استفاده به طور کلی در سه دسته، تقسیم بندی می شوند که عبارت اند از: محدودیت های انطباق (چپ هسته، چپ مشخص گر، چپ متمم)، محدودیت عناصر اجباری (هسته اجباری، مشخص گر اجباری) و محدودیت های ساختاری (به اقتباس از: Kuhn, 2003، مشتمل بر محدودیت وفاداری (خوانش کامل، تجزیه) و محدودیت نشانداری (عامل مشخص گر، عدم حرکت واژگانی، اقامت، فاعل، مبتدا انداز). نتایج پژوهش با تایید مفهوم وحدت در تنوع در انگاره های آرایش واژگانی ساخت های خبری گویش آتنی، وجود تنوعات میان زبانی را حاصل رتبه بندی متفاوت آنان به شمار آورده و جهان شمولی نظریه بهینگی را در ارتباط با تعداد ثابت تخطی ها از محدودیت های انطباق تایید می کند.

سابقه و هدف: عفونت با ویروس هپاتیت (HEV) E سبب ایجاد هپاتیت حاد و خوش خیم ولی با مرگ و میر بالا در دوران بارداری می گردد. اطلاعات کمی راجع به همه گیری شناسی عفونت HEV در ایران وجود دارد، لذا شناخت جمعیتی آن لازم می باشد. هدف مطالعه فوق، تعیین فراوانی سرولوژیکی عفونت HEV در جمعیت 25-2 ساله و تعیین رابطه بین موارد آلودگی و مشخصات فردی – اجتماعی - بهداشتی می باشد.مواد و روشها: در این بررسی توصیفی 1080 نمونه سرم مورد مطالعه قرار گرفت. جمعیت مورد مطالعه از میان افراد 25-2 ساله به ظاهر سالم مقیم مناطق مختلف شهرستان ساری (شهر و روستا) انتخاب شد. وجود آنتی بادی IgG ضد ویروس هپاتیت (anti-HEV IgG) E با روش ELISA مورد مطالعه قرار گرفت. اطلاعات مربوط به سن، جنس، سطح سواد، تعداد خانوار و سابقه بیماری در فرد مبتلا و اطرافیان آنها مورد پرسش قرار گرفته و ثبت شدند. نتایج مطالعه با روش آماری درصد و تعیین نسبت خطر با فاصله اطمینان 95 درصد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته ها: آنتی بادی ضد (anti-HEV IgG) HEV در 25 نفر (2.3 درصد) کل افراد مورد مطالعه وجود داشت. موارد مثبت با بالا رفتن سن، افزایش می یافت. به طوری که از 1.17 درصد در کودکان کمتر از 10 سال به 7.27 درصد در جمعیت 25-20 ساله می رسید(P=0.009). در مقایسه بین جمعیت شهری و روستایی، سن مواجهه با عفونت، در روستا پایین تر از شهر (عدم آلودگی تا سن 10 سالگی در شهر، 2.56 درصد موارد آلودگی در جمعیت 9-5 ساله روستایی) و شیوع آن در مناطق روستایی بیش از مناطق شهری (P=0.009) بوده است. عوامل خطر مربوط به کسب عفونت شامل اقامت در روستا، سواد کمتر، تعداد بیشتر افراد خانوار و دفع غیر بهداشتی زباله بوده است.استنتاج: عفونت HEV در منطقه آندمیک می باشد. سن، نوع جامعه، کم سوادی و دفع غیر بهداشتی زباله به عنوان عوامل خطرساز کسب عفونت شناخته شدند.

کشتی چسب گونۀ Chelonibia testudinaria Linnaeus روی سپر پشتی خرچنگ و لاک پشت های دریایی می چسبد و گونه ای با پراکنش جهانی شناخته می شود. براساس مطالعات تبارزادی و جغرافیای زیستی، اعضای این گونه در سه تبار مجزا قرار می گیرند. این تبارها شامل تبار نمونه های شرق اقیانوس آرام، تبار نمونه های اطلس و تبار مربوط به نمونه های غرب اقیانوس آرام و آسیای جنوب شرقی است؛ همچنین این گونه در خلیج فارس و دریای عمان پراکنش زیادی دارد و چندبار از این نواحی گزارش شده است. در مطالعۀ حاضر، جایگاه تبارزایی نمونه های جمع آوری شده از خلیج فارس در درخت تبارزایی جهانی این گونه با استفاده از ژن میتوکندریایی COX1 تعیین شده است. برای مقایسه، علاوه بر تعیین توالی نمونه های خلیج فارس، توالی های مشابه از بانک ژن نیز دریافت و در تحلیل های تبارزادی استفاده شد. نتایج حاصل نشان می دهد نمونه های خلیج فارس به همراه نمونه های آسیای جنوب شرقی از تایوان، مالزی، سنگاپور و همچنین ژاپن در یک تبار حمایت شده قرار می گیرند. به نظر می رسد پراکنش وسیع این گونه در منطقۀ هند – آرام غربی به کمک لاک پشت های دریایی تسهیل شده باشد.

مطابق پیش بینی ها، خشکی در دهه های آینده احتمالاٌ به شدت افزایش خواهد یافت، بنابراین درک پاسخ های سازشی گونه های درختی که با این شرایط روبه رو می شوند اهمیت ویژه ای دارد. در این تحقیق تأثیر تنش خشکی بر پارامترهای ریخت شناسی، فیزیولوژی و بیوشیمیایی گونۀ جنگلی ون(Fraxinus excelsior L.)  از گونه های بومی هیرکانی ارزیابی شده است. آزمایش در قالب طرح کاملاٌ تصادفی روی نهال های یکساله و چهار سطح تنش خشکی 25 درصد (تنش شدید)، 50 درصد (تنش متوسط)، 75 درصد (تنش خفیف) و 100 درصد ظرفیت زراعی (بدون تنش) انجام گرفت. نتایج نشان داد که خشکی، رشد و زی تودۀ نهال ها را کاهش داد. میزان افت در تیمار تنش شدید نسبت به تیمار شاهد در صفت ارتفاع نهال ها، زی تودۀ کل، سطح برگ و شاخص سطح ویژۀ برگ به ترتیب 6/47، 2/43، 1/77 و 1/38 درصد بود، ولی نسبت ریشه به اندام هوایی 8/44 درصد افزایش نشان داد. با افزایش شدت تنش میزان کلروفیل کل، کلروفیل a، کلروفیل b و میزان کاروتنوئید کاهش جزئی و غیرمعنی داری نشان داد. محتوای نسبی آب نهال ها، افت 20/34 و 18/23 درصدی در تنش شدید و متوسط نسبت به تیمار شاهد داشتند. افزایش پرولین و مالون دی آلدئید در تیمار تنش شدید نسبت به تیمار شاهد به ترتیب 8/93 و 06/165 درصد بود. در تیمار تنش خفیف و متوسط افزایش فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز 5 درصد و فعالیت آنزیم پراکسیداز به ترتیب 273 و 240 درصد مشاهده شد. داده های این تحقیق نشان می دهد که نهال های ون به کمک راهبرد اجتناب و تحمل خشکی مانند کاهش رشد و زی توده، افزایش نسبت ریشه به اندام هوایی، حفظ رنگیزه های فتوسنتزی و افزایش فعالیت های آنزیمی تا سطح تیمار 50 درصد ظرفیت زراعی توانایی سازش با شرایط کمبود آب را دارند و استفاده از این گونه برای جنگلکاری و احیای جنگل ها در مناطق در معرض خشکی توصیه می شود.